Archive for نوامبر 2015

حذف مدنی‌ها

20 نوامبر 2015

رقابت بر سر جانشینی محمد نه بین اصحاب که بین دو گروه اصلی مکی ها و مدنی ها و قبیله ها بود. جمع شدن اصحاب در سقیفه برای انتخاب خلیفه به رقابت شدید بین سعد بن عباده از مدینه و ابوبکر از مکه منتهی شد. علی در آن زمان متحد سیاسی جناح غالب بود. جناحی که با مرگ محمد برای همیشه رقیب مدنی خود را از خلافت کنار گذاشت و به رقابت درون گروهی مشغول شد.

حسین

20 نوامبر 2015

این محمد بود که مقدر کرد کیفر شورش علیه او و خروج از وحدت اسلامی حکم مرگ داشته باشد. با اتکا به لزوم برقراری وحدت به هر نحو بود که در کربلا حکم قتل نوه ی او را دادند. خیلی ساده و پوست کنده، تایید محمد، رد حسین بود و تایید حسین، رد محمد.

درباره‌ی داعش

20 نوامبر 2015

١. دولت اسلامی (داعش) پدیده ای نوظهور نیست. این‌که مسلمانان حکومت تشکیل دهند، خلیفه منصوب کنند و همه را به بیعت با او فرابخوانند، شریعت را اجرا کنند و جهاد علیه کفار بیآغازند سابقه‌ای به اندازه‌ی خود اسلام دارد. به‌ندرت حاکم اسلامی، دیگر مسلمانانِ بیعت‌نکرده را خارج از دین معرفی نکرده و اغلب تلاش شده همه‌ی مسلمانان ملزم به اطاعت از او شوند. البته راست‌کیشی و اصول‌گراییِ دولت اسلامی در سابقه‌ی تاریخی به ازارقه می‌رسد اما آن‌چه تندرویِ دولت اسلامی خوانده می‌شود منحصربه‌فرد نیست. تمامی گروه‌های اسلامی که به قدرت رسیده‌اند کمابیش همین حالت را – خصوصاً در ابتدای کار – داشته‌اند. اتفاقاً حکومت اسلامیِ مبتنی بر آزادی و عدالت و پذیرنده‌ی فردیتِ انسانی – امری عجیب است. دولت اسلامی (داعش) نمونه‌های مشابه تاریخی نزدیکی چون جمهوری اسلامی (ایران) و امارت اسلامی (افغانستان) دارد. همه‌ی این‌ حکومت‌ها تفاوت‌هایی دارند اما اشتراکات بیش‌تری دارند.
به لحاظ تاریخی، با سقوط خلافت عثمانی در پایان جنگ جهانی اول، جامعه‌ی اسلامی دچار سردرگمی و شوک شده است چرا که نبودن خلیفه امری نو و غیرقابل هضم بوده است. به همین دلیل متفکرانی در جهان اسلام پیدا شدند تا راه‌حلی برای این بحران بیابند. تلاش‌ها برای احیای خلافت در استامبول با مخالفت جمهوری‌خواهان شکست خورد و در بغداد و مدینه هم کسی طالب خلافت نشد. بر خلاف ادعای تکراریِ ایران مبنی بر تلاش پادشاهی عربی سعودی برای احیای خلافت و زمام‌داری بر جهان اسلام، این حکومت هم‌واره تحت فشار عمومی برای تصدی خلافت بوده اما به آن تن نداده است. جالب است که سال‌ها بعد پادشاه سعودی برای خود لقب و رسالتی برگزید که به عرب پیش از اسلام بازمی‌گشت (خادم حرم شریف) و نه به پس از اسلام (خلیفه). جمهوری اسلامی ایران بر عکس از ابتدا همه‌ تلاش خود را برای اتحاد امت اسلامی و احیای خلافت در قم یا تهران به کار برد اما این میل عمومی به احیای خلافت نمی‌توانست خلافت رافضی (ردکننده‌گانِ سه خلیفه) را شامل شود. وقتی هیچ امیری خلافت را نپذیرفت تلاش‌ها از پایین برای ایجاد خلافت آغاز شد.
٢. دولت اسلامی متشکل از افرادی روانی و عجیب‌الاحوال نیست. آن‌ها صرفاً مسلمانانی معتقد اند. در اسلام استفاده از ابزار جدید برای جهاد از ابتدا هضم شده بود. کاربست سیاست‌های جنگی کارآمد و تکنولوژی به‌روز توسط دولت اسلامی آن‌ها را متمایز نمی‌کند. هم‌چنین در پیش‌گرفتن سیاست ارعاب و تبلیغ ترور به عنوان تاکتیک جنگی، داعش را منحصربه‌فرد نمی‌کند. مسلمانان دولت اسلامی البته کین‌توزند، اما نه فقط نسبت به غرب بل‌که به کفار و غرب زیرمجموعه‌ی کافرها است. بدون تاسیس اسرائیل البته در بر همین پاشنه می‌چرخید و فرق آن این بود که غرب را به‌جای صلیبی، کافر می‌نامیدند. دولت اسلامی نیهیلیست(ِ فعال) نیست، مگر آن‌که نیهیلیسم چنان بسیط تعریف شود که فرقه‌های فراوان دیگری را در بربگیرد. دولت اسلامی صرفاً نیرویی برآمده از غریزه‌ی مرگ (به تعبیر فروید) نیست، بل‌که نیرویی است با تعریفی ساده: مسلمانانی که می‌خواهند دستورات دین خود را اجرا کنند. تلاش برای نشان دادن این‌که دولت اسلامی، اسلامی نیست مضحک است. اثبات این‌که می‌توان به‌گونه‌ای دیگر مسلمان بود هم چیزی را تغییر نمی‌دهد.
٣. دولت اسلامی مولود دولت دیگری نیست. دولت اسلامی را آمریکا، ترکیه، اسرائیل، قطر، سوریه و ایران به وجود نیاورده‌اند. درعین حال دولت اسلامی برای همه‌ی ‌آن‌ها خطرناک و دشمن بوده است. تلاش برای وابسته نشان دادن دولت اسلامی مبتنی بر – یک یا هر دوی – این دو پیش‌فرض و نتیجه‌ی توامان است:اول آن‌که داعش امر نوظهور و بی‌بدیلی است و دوم آن‌که داعش اسلامی نیست. هر دو پیش‌فرض (نتیجه) نادرست است.
٤. تعابیر بنیادگرایی اسلامی و اسلام سیاسی اغلب موجب گم‌راهی می‌شود. تفاوتی میان بنیادگرایی اسلامی، اسلام سیاسی و اسلام نیست. اسلام غیر سیاسی و غیربنیادگرا اگر وجود داشته باشد بروزی ندارد و ضمناً هر لحظه ممکن است به اسلام سیاسی میل کند. اسلام دینی زنده است و محصول خود را می‌پرورد. محصول اصلی اسلام همیشه یک حکومت است، حکومتی با یک حاکم مطلق و جامعه‌ای اغلب مشابه. جامعه‌ای که برای برخی مطلوب است و برای برخی دیگر نامطلوب.
٥. داعش شکست‌ناپذیر نیست. می‌توان ارتشی منضبط فرستاد و آن را شکست داد. اما پایان دولت اسلامی در عراق و شام، پایان اسلام نیست. اسلام دینی زنده است با پیروانی مصمم برای اجرای آن و فضائلی الاهی (رذائلی شیطانی).